- İçindeki soğutucu gaz 5 ton CO₂ eşdeğeri (CO₂e) ve üzerinde olan klima, chiller, soğuk oda, VRF ve pano kliması devreleri için kayıt ve periyodik sızıntı kontrolü zorunludur.
- Eşik gaz miktarına değil CO₂ eşdeğerine bakar: CO₂e (ton) = gaz miktarı (kg) × GWP ÷ 1000. 1,3 kg R-404A yaklaşık 5,1 ton eder, yani küçük görünen bir cihaz da kapsama girebilir.
- Kontrol sıklığı 5–50 ton arasında 12 ayda bir, 50–500 ton arasında 6 ayda bir; 500 ton ve üzerinde sabit sızıntı tespit sistemi gerekir. Sabit sistem varsa süreler iki katına çıkar.
- Kontrolü MYK belgeli teknik personel yapar ve sonuç EKOMVET'e kaydedilir. 3 aylık kademe yalnız AB mevzuatındadır, Türk mevzuatında yoktur.
Bir tesisin soğutma envanterine bakınca hangi cihazın F-Gaz kapsamında olduğunu bulmak ilk bakışta zor görünür. Oysa karar tek bir ölçüte dayanır: cihazın soğutma devresindeki gazın CO₂ eşdeğeri 5 tonun altında mı, üstünde mi?
Bu rehber, 15 Ekim 2024 tarihli, 32693 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde hangi cihazların kapsama girdiğini, eşiğin nasıl hesaplandığını, kontrolün ne sıklıkla ve kim tarafından yapıldığını resimlerle özetler. Ayrıntılar için ilgili rehberlerimize bağlantı veriyoruz.
Hangi cihazlar F-Gaz kapsamına girer?
Cihaz türü değil, devredeki gazın CO₂ eşdeğeri belirler. İçindeki soğutucu gaz 5 ton CO₂ eşdeğeri ve üzerinde olan klima, chiller, soğuk oda, VRF ve pano kliması devreleri kayıt ve periyodik sızıntı kontrolüne tabidir.
Aynı cihaz türü, gaz türüne ve şarj miktarına göre eşiğin bir tarafında ya da diğer tarafında kalabilir. Bu yüzden "split klimamız var, kapsamda değildir" ya da "chillerimiz var, kapsamdadır" gibi genellemeler yanıltır; her bağımsız soğutma devresi için cihaz etiketindeki gaz türü ve miktarı üzerinden hesap yapılır.
Değerlendirme tesisin toplam gazı üzerinden değil, her bağımsız soğutma devresi için ayrı yapılır. Çok sayıda iç ünitenin tek devreye bağlandığı VRF sistemlerinde devredeki gaz miktarı bu yüzden öne çıkar.
Eşiğin altında kalan cihaz EKOMVET'e kaydedilmez. Yine de envantere yazın: cihaz eklendikçe ya da gaz türü değiştikçe eşik aşılabilir.
5 ton CO₂e eşiği nasıl hesaplanır?
CO₂e (ton) = gaz miktarı (kg) × GWP ÷ 1000. GWP, gazın küresel ısınma potansiyelidir ve etiketteki gaz türünden bulunur. Sonuç 5 ton ve üzerindeyse devre kapsamdadır.
Örnek: 1,3 kg R-404A içeren bir devre için 1,3 × 3922 ÷ 1000 = 5,1 ton CO₂e bulunur. Eşik aşıldığı için bu devre kayıt ve periyodik kontrol kapsamındadır. Aynı hesabı tersine çevirirseniz 5 tona denk gelen gaz miktarını görürsünüz.
| Gaz | GWP | 5 tona denk gelen gaz miktarı | Hesap |
|---|---|---|---|
| R-404A | 3922 | yaklaşık 1,3 kg | 1,3 × 3922 ÷ 1000 ≈ 5,1 ton |
| R-410A | yaklaşık 2088 | yaklaşık 2,4 kg | 2,4 × 2088 ÷ 1000 ≈ 5,0 ton |
| R-32 | 675 | yaklaşık 7,4 kg | 7,4 × 675 ÷ 1000 ≈ 5,0 ton |
Düşük GWP'li gazlarda aynı eşik daha fazla gaza denk gelir; yine de devre başına hesap yapılır. Cihazınızın gazı bu listede yoksa hesaplama aracını kullanın.
Tabloyu okurken dikkat edilecek nokta, gaz türünün miktardan daha belirleyici olabileceğidir: GWP'si yüksek bir gazda birkaç kilogram bile eşiği aşabilir.
Cihaz listenizi tek tek hesaplamak yerine CO₂ eşdeğeri aracıyla gaz türü ve miktarı girip sonucu görebilirsiniz.
Sızıntı kontrolü ne sıklıkla yapılır?
5–50 ton CO₂e arası 12 ayda bir, 50–500 ton arası 6 ayda bir kontrol edilir. 500 ton ve üzerinde sabit sızıntı tespit sistemi zorunludur ve kontrol 6 ayda birdir. Sabit sistem varsa 5–500 ton aralığında süreler iki katına çıkar (24 ve 12 ay).
| CO₂ eşdeğeri sınıfı | Sabit sistem yoksa | Sabit sistem varsa |
|---|---|---|
| 5 tonun altı | Periyodik kontrole tabi değil | — |
| 5 – 50 ton | 12 ayda bir | 24 ayda bir |
| 50 – 500 ton | 6 ayda bir | 12 ayda bir |
| 500 ton ve üzeri | Sabit sistem zorunlu | 6 ayda bir |
Kaynak: Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (15 Ekim 2024, RG 32693). AB 2024/573 tüzüğündeki 3 aylık kademe Türk mevzuatında yoktur.
3 aylık kademe yalnızca AB 2024/573 tüzüğünde bulunur; Türkiye'de uygulama yukarıdaki 12 ve 6 aylık periyotlara göre yapılır. Sabit tespit sistemi periyodik kontrolü kaldırmaz, yalnızca seyreltir.
Hangi devrenin sabit sistem zorunluluğuna girdiğini ve sistemin nasıl kurulduğunu ayrı rehberde anlattık.
Kontrolü kim yapar, kayıt nereye girer?
Kontrolü MYK F-gaz mesleki yeterlilik belgesine sahip teknik personel yapar; hizmeti veren firmanın da TSE 13905 hizmet yeri belgesi olmalıdır. Yapılan her faaliyet EKOMVET'e işlenir ve teknik personelin onayıyla geçerli olur.
- Teknik personel: MYK 19UY0401-5 belgeli, F-Gaz kontrolü yapmaya yetkili personel. Belgesiz personelin raporu geçerli kabul edilmez.
- Hizmet yeri: servis firmasının TSE 13905 hizmet yeri belgesi.
- Kayıt: faaliyet EKOMVET'te ilgili ekipmanın kayıt defterine işlenir, teknik personel onaylar.
- Sorumluluk: kaydın eksiksiz olması işletmecinin yükümlülüğüdür; servis firması işi yapar.
Rollerin ayrıntısı için EKOMVET rolleri rehberine bakabilirsiniz; kontrolde sızıntı bulunursa izlenecek yol ayrı bir yazıda anlatılıyor.
Bir sızıntı kontrolü kısaca nasıl yürür?
Dört adımda: kalibrasyonlu elektronik dedektörle ekipmanın taranması, bulguların EKOMVET'e işlenmesi, imzalı rapor ile cihaz etiketi ve bir sonraki kontrol tarihinin kayda geçirilmesi.
- Tarama. Kalibrasyonlu elektronik kaçak dedektörüyle bağlantı noktaları, vanalar ve kompresör çevresi taranır.
- EKOMVET girişi. Kontrol faaliyeti ekipmanın kayıt defterine işlenir ve teknik personelin onayına düşer.
- Rapor ve etiket. İmzalı kontrol raporu düzenlenir, ekipmana kontrol etiketi yapıştırılır.
- Sonraki tarih. Ekipmanın sınıfına göre bir sonraki kontrol tarihi hesaplanır ve takvime eklenir.
Kaçak bulunursa işletmeciye bildirilir; onarımdan sonra bu müdahale de ayrı bir faaliyet olarak kayda geçer.
Daha fazla ayrıntı için hangi rehberlere bakılır?
Eşiğin mantığı, yükümlülüklerin bütünü, yıllık takvim, bulgu sonrası süreç, roller ve sabit sistem için ayrı rehberlerimiz var; CO₂ eşdeğerini hesaplama aracıyla da bulabilirsiniz.
- 5 ton CO₂ eşdeğeri nedir, nasıl hesaplanır?Eşiğin mantığı ve gaz bazında hesap.
- F-Gaz sızıntı kontrolü ve EKOMVET nedir? 2026 yükümlülük rehberiYükümlülüklerin bütünü.
- F-Gaz yıllık uyum takvimiYılın altı rutini tek tabloda.
- Sızıntı bulunduktan sonra ne yapılır?Bulgu, onarım ve yeniden kontrol.
- EKOMVET rolleri: kim ne yapar?İşletmeci, ekipman sorumlusu ve teknik personel.
- Sabit gaz kaçak tespit sistemi zorunluluğu500 ton CO₂e ve üzeri devreler.
- F-Gaz ve EKOMVET CO₂ eşdeğer hesaplama aracıCihazınızın eşiği geçip geçmediğini hesaplayın.
- F-Gaz sızıntı kontrolü ve EKOMVET hizmetiHizmetin kapsamı ve süreci.
Cihaz listenizi birlikte değerlendirelim
Cihaz listenizi gönderin; hangi ekipmanın kapsamda olduğunu ve hangi periyoda girdiğini çıkaralım. Sızıntı kontrolü ve EKOMVET kaydı F-Gaz belgeli teknik ekibimizce yapılır. Ofis: +90 216 344 48 19 · WhatsApp: +90 532 424 62 19.
Telefon ve WhatsApp üzerinden ön danışmanlık ücretsizdir; saha ziyareti ücretlidir.
2004'ten beri · 30+ tesiste F-Gaz kontrolü · F-Gaz belgeli teknik ekip · Rittal Servis Partneri
5 ton CO₂e ve F-Gaz kontrolü hakkında sık sorulanlar
Kapsam, hesap ve periyotla ilgili en çok sorulan altı soru ve kısa cevapları.
