- F-Gaz yükümlülükleri yılda bir yapılan tek bir işten değil, birbirini izleyen altı rutinden oluşur.
- Sızıntı kontrolünün sıklığı ekipmanın CO₂ eşdeğeri sınıfına göre 12 veya 6 aydır; sabit tespit sistemi kuruluysa aralık iki katına çıkar.
- Her kontrol veya müdahaleden sonra faaliyet EKOMVET'e bildirilir ve MYK belgeli teknik personel tarafından onaylanır; onaysız kayıt geçerli sayılmaz.
- Takvim bir kez kurulduğunda denetim hazırlığı ayrı bir proje olmaktan çıkar.
F-Gaz denetimi çoğu tesiste aynı yerden zorlanır: kontrol yapılmıştır ama tarihi kaçmıştır, rapor vardır ama EKOMVET onayı eksiktir, yeni bir cihaz eklenmiştir ama envanter güncellenmemiştir. Sorun bilgi eksikliği değil, düzenli bir takvim olmamasıdır.
Bu yazı, Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (15 Ekim 2024 tarihli, 32693 sayılı Resmî Gazete) kapsamındaki işleri yıl içine yayan bir rutin önerir. Eşiklerin ve tCO₂e hesabının ayrıntısı için ilgili rehberlerimize bağlantı veriyoruz; burada odak, hangi işin ne zaman ve kim tarafından yapılacağıdır.
F-Gaz uyumu neden bir takvim işidir?
Çünkü yükümlülüklerin her birinin kendi sıklığı vardır: envanter yılda bir, sızıntı kontrolü sınıfa göre 12 veya 6 ayda bir, EKOMVET bildirimi her faaliyetten sonra. Bunlar tek bir tarihte toplanamaz; ayrı ayrı izlenmesi gerekir.
Yönetmelik işletmeciye birbirinden bağımsız birkaç görev yükler. Ekipman kayıt defteri tutulur, periyodik sızıntı kontrolü yaptırılır, yapılan her faaliyet EKOMVET'e bildirilir ve tüm kayıt denetimde sunulur. Sorumluluk doğrudan işletmecidedir; servis firması işi yapar ama kaydın eksiksiz olması işletmecinin yükümlülüğüdür.
Bu görevlerin sıklıkları farklı olduğu için "yılda bir kontrol yaptırıyoruz" yaklaşımı çoğu tesiste yetmez. 50 ton CO₂ eşdeğeri ve üzerindeki bir devre altı ayda bir kontrol ister. Araya giren bir gaz ilavesi ya da onarım da ayrı bir bildirim gerektirir.
Eşiğin altında kalan ekipman EKOMVET'e kaydedilmez. Yine de envantere yazın: cihaz eklendikçe ya da gaz türü değiştikçe eşik aşılabilir.
Yıllık uyum takvimi: hangi iş, ne zaman, kim yapar?
Altı rutin vardır: yıllık envanter güncellemesi, sınıfa göre periyodik sızıntı kontrolü, her faaliyet sonrası EKOMVET bildirimi ve onayı, sabit tespit sisteminin yıllık işlevsellik testi, alarm çıkışlarının düzenli testi ve yıllık tahliye tatbikatı.
ÇİZİMİ YATAY KAYDIRIN →
- 1Yıl başı — envanter güncellenir, her devrenin tCO₂e değeri yeniden hesaplanır (işletmeci)
- 2Sınıfa göre — sızıntı kontrolü 12 ya da 6 ayda bir (MYK belgeli personel); sabit sistemle 24 / 12 ay
- 3Her faaliyetten sonra — EKOMVET bildirimi işletmeci girer, teknik personel onaylar
- 4Yılda bir — sabit tespit sistemi işlevsellik testi ve kalibrasyon kaydı; acil tahliye tatbikatı; üç ayda bir alarm, siren ve röle testi (öneri)
Aşağıdaki tablo bu rutinleri sorumlusu ve ürettiği belgeyle birlikte gösterir. İlk dört satır yönetmelikten doğan yükümlülüklerdir. Son iki satır sabit tespit sistemi kurulu tesisler için önerdiğimiz işletme rutinidir.
| Dönem | Yapılacak iş | Sorumlu | Çıktı |
|---|---|---|---|
| Yılda 1 (yıl başı) | Envanterin güncellenmesi ve tCO₂e değerinin yeniden hesaplanması | İşletmeci | Güncel ekipman listesi |
| Sınıfa göre (12 / 6 ay; sabit sistemle 24 / 12 ay) | Periyodik sızıntı kontrolü | MYK belgeli teknik personel | Kontrol raporu ve cihaz etiketi |
| Her faaliyetten sonra | EKOMVET faaliyet bildirimi ve onayı | İşletmeci girer, teknik personel onaylar | Onaylı EKOMVET kaydı |
| Yılda 1 | Sabit tespit sisteminin işlevsellik testi | Yetkili servis | Test ve kalibrasyon kaydı |
| 3 ayda 1 (öneri) | Alarm, siren ve röle çıkışlarının fonksiyon testi | Bakım ekibi | Test kaydı |
| Yılda 1 (öneri) | Acil tahliye tatbikatı ve personel bilgilendirmesi | İSG ve bakım | Tatbikat tutanağı |
Periyotlar: Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik, Madde 12. "Öneri" satırları yasal yükümlülük değil, işletme pratiğidir.
Takvimi kurarken en pratik yol, her ekipmanın bir sonraki kontrol tarihini kayıt defterine yazmak ve yaklaşan tarihleri ayrı bir listede izlemektir. Elle tutulan bir tabloda tarih kaçması kolaydır. Dijital kayıt, hatırlatmayı otomatik hâle getirir.
Sızıntı kontrolünün tarihi nasıl belirlenir?
Ekipmanın CO₂ eşdeğeri sınıfı belirler: 5–50 ton arası 12 ayda bir, 50–500 ton arası 6 ayda bir kontrol edilir. 500 ton ve üzerinde sabit sızıntı tespit sistemi zorunludur ve kontrol 6 ayda birdir. Sabit sistem kurulu 5–500 ton ekipmanda aralık iki katına çıkar.
CO₂ eşdeğeri, cihazdaki gaz miktarının (kg) gazın küresel ısınma potansiyeliyle (GWP) çarpılıp bine bölünmesiyle bulunur. Değerlendirme tesisin toplam gazı üzerinden değil, her bağımsız soğutma devresi için ayrı yapılır.
| CO₂ eşdeğeri sınıfı | Sabit sistem yoksa | Sabit sistem varsa |
|---|---|---|
| 5 tonun altı | Periyodik kontrole tabi değil | — |
| 5 – 50 ton | 12 ayda bir | 24 ayda bir |
| 50 – 500 ton | 6 ayda bir | 12 ayda bir |
| 500 ton ve üzeri | Sabit sistem zorunlu | 6 ayda bir |
Kaynak: Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik (RG 32693), Madde 12. AB 2024/573 tüzüğündeki 3 aylık kademe Türk mevzuatında yoktur.
Sabit tespit sistemi periyodik kontrolü kaldırmaz, yalnızca seyreltir. Kontrolü yine MYK belgeli teknik personel yapar ve EKOMVET'e işlenir.
Bir devrenin sabit sistem zorunluluğuna girip girmediğini ve sistemin nasıl kurulduğunu ayrı rehberimizde anlattık.
Bir sızıntı kontrolü sahada nasıl yürür?
Dört adımda: kalibrasyonlu elektronik dedektörle ekipmanın taranması, bulguların EKOMVET'e işlenmesi, MYK belgeli personelin imzalı raporu ile cihaz etiketi ve bir sonraki kontrol tarihinin kayda geçirilmesi. Kontrol çoğu durumda sistem çalışırken yapılır.
- Tarama ve kontrol. Kalibrasyonlu elektronik kaçak dedektörüyle bağlantı noktaları, vanalar ve kompresör çevresi taranır; gerekiyorsa basınç ve vakum doğrulaması yapılır.
- EKOMVET veri girişi. Kontrol faaliyeti ilgili ekipmanın kayıt defterine işlenir ve teknik personelin onayına düşer.
- Rapor ve etiket. MYK belgeli teknik personelin imzalı kontrol raporu düzenlenir, ekipmana kontrol etiketi yapıştırılır.
- Sonraki tarih. Ekipmanın sınıfına göre bir sonraki kontrol tarihi hesaplanır ve takvime eklenir.
Kontrolde kaçak bulunursa işletmeciye bildirilir. Onarım yapıldıktan sonra bu müdahale de ayrı bir faaliyet olarak EKOMVET'e işlenir.
Denetimde hangi kayıtlar istenir?
Ekipman kayıt defteri, kontrolü yapan personelin geçerli MYK belgesi, cihaz ve makine dairesindeki etiketleme ve 500 ton üzeri sınıfta sabit sistemin kurulum ve yıllık test kayıtları. Takvim bu dosyanın her zaman güncel kalmasını sağlar.
- Ekipman kayıt defteri: her cihaz için gaz türü ve şarj miktarı, eklenen ve geri kazanılan gaz, kontrol tarihleri ve onarım ayrıntıları.
- MYK belgesi: kontrolü yapan teknik personelin geçerli belgesi. Belgesiz personelin raporu geçerli kabul edilmez.
- Hizmet yeri belgesi: servis firmasının TS 13905 belgesi.
- Etiketleme: cihaz üzerinde ve makine dairesinde gaz türünü ve şarj miktarını gösteren işaretler.
- Sabit sistem kayıtları: 500 ton CO₂ eşdeğeri ve üzerindeki ekipmanda sistemin kurulum kaydı ve yıllık işlevsellik testi.
Uygunsuzluk durumunda 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanır. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Takvimi bozan en yaygın hatalar nelerdir?
Onaylanmamış EKOMVET faaliyeti, toplam gaz üzerinden yapılan eşik hesabı, yeni cihazın envantere eklenmemesi, sabit sistemin yıllık testinin belgelenmemesi ve servis seçerken MYK belgesinin önceden istenmemesi.
- Onaysız faaliyet: bildirilen ama teknik personelin onaylamadığı faaliyet kayıt defterinde görünür, fakat yapılmamış sayılır.
- Toplam gaz hesabı: eşik, tesisin toplam gazına göre değil, her bağımsız devreye göre değerlendirilir.
- Eksik envanter: yıl içinde eklenen cihaz envantere işlenmezse kontrol takvimine de girmez.
- Belgelenmemiş test: sabit sistemin yıllık işlevsellik testi yapılmış olsa bile kaydı yoksa denetimde gösterilemez.
- Firma bilgisi: firma adı, vergi numarası ve adres EKOMVET içinden değiştirilemez; düzeltme UÇBS profilinden yapılır.
Takviminizi birlikte kuralım
Envanterinizi çıkarıp her devrenin sınıfını ve kontrol tarihini belirliyoruz. Sızıntı kontrolü ve EKOMVET kaydı F-Gaz belgeli teknik ekibimizce yapılır.
Telefon ve WhatsApp üzerinden ön danışmanlık ücretsizdir; saha ziyareti ücretlidir.
2004'ten beri · 30+ tesiste F-Gaz kontrolü · F-Gaz belgeli teknik ekip · Rittal Servis Partneri
F-Gaz uyum takvimi hakkında sık sorulanlar
Takvimle ilgili en çok sorulan beş soru ve kısa cevapları.
