EKOMVET, Türkiye'de florlu sera gazı (HFC, PFC, SF6) içeren soğutma, iklimlendirme, ısı pompası ve yangın söndürme sistemlerinin merkezi dijital takip sistemidir. 2022'de yürürlüğe giren Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında işletmecilere kayıt, periyodik sızıntı kontrolü ve raporlama zorunluluğu getirir. 2026 itibarıyla 500 ton CO₂ eşdeğeri üzeri sistemlerde sabit kaçak tespit sistemi de yasal zorunluluk hâline gelmiştir.
- EKOMVET'in Kısa Tanımı
- Yasal Zemin ve Mevzuat
- F-Gaz (Florlu Sera Gazı) Nedir?
- Kimi Kapsar? Operatör, Servis, İthalatçı
- Hangi Cihazlar Zorunlu?
- CO₂ Eşdeğer Hesabı ve Eşikler
- İdari Para Cezaları
- EKOMVET Süreci Nasıl İşler?
- Eski Sistemden Farklar
- 2026 Güncellemeleri
- En Sık Yapılan 5 Hata
- Erdinç Klima Hizmet Kapsamı
- Ücretsiz Envanter Değerlendirmesi
- Sık Sorulan Sorular
EKOMVET nedir sorusu, 2026 itibarıyla Türkiye'deki her sanayi tesisi, AVM, otel, hastane, gıda fabrikası ve veri merkezinin gündemine girmiş durumda. Soğutucu gaz içeren bir sistemi olan her işletme — kompresörlü split klimadan endüstriyel chiller'a kadar — bu sistemin kapsamı altında. Bu yazıda EKOMVET'in ne olduğunu, hangi yasal zemin üzerinde durduğunu, kimleri ve hangi cihazları kapsadığını, CO₂ eşdeğer ton hesabının nasıl yapıldığını ve kayıt zorunluluğunu yerine getirmemenin sonuçlarını adım adım açıklayacağız.
EKOMVET'in Kısa Tanımı
EKOMVET, açılımıyla F-Gaz Ekipman Operatörleri Merkezi Veri Tabanı, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından işletilen bir dijital kayıt ve takip sistemidir. Sistemin görevi, florlu sera gazı (F-Gaz) içeren ekipmanların envanterini tutmak, sızıntı kontrollerini izlemek ve atmosfere salınan toplam F-Gaz miktarını ölçülebilir kılmaktır.
EKOMVET'in kuruluş amacı tek bir cümleyle özetlenebilir: Florlu sera gazlarının atmosfere kaçışını ölçmek, raporlamak ve kademeli olarak azaltmak. Bu sistem sayesinde Bakanlık, hangi tesiste hangi cihazın ne kadar gaz içerdiğini, son sızıntı kontrolünün ne zaman yapıldığını ve sisteme kim tarafından müdahale edildiğini merkezi olarak görebilir hâle gelmiştir.
Sistem üç ana kullanıcı tipine hizmet verir: ekipmanı işleten operatörler (fabrikalar, AVM'ler, oteller), bu ekipmanlara servis veren sertifikalı servis firmaları ve gaz dağıtımı yapan ithalatçı/dağıtıcılar. Her aktörün sistemde farklı sorumlulukları ve veri giriş yükümlülükleri vardır.
EKOMVET Nasıl Ortaya Çıktı? Yasal Zemin
EKOMVET'in arkasında, Türkiye'nin Avrupa Birliği müktesebatına uyum süreci ve uluslararası iklim taahhütleri bulunuyor. Avrupa Birliği'nin 517/2014 sayılı F-Gaz Tüzüğü, AB üyesi ve aday ülkelere florlu sera gazlarının kullanımını sınırlama ve takip etme yükümlülüğü getirdi. Türkiye, bu çerçevede kendi mevzuatını şekillendirdi.
Türkiye'de süreç ilk olarak 29 Haziran 2022 tarihli düzenleme ile başladı; ancak yürürlükteki güncel mevzuat, 15 Ekim 2024 tarihli ve 32693 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik"tir. Bu yönetmelik önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırmış olup, AB 517/2014 ve 7/2/2024 tarihli AB 2024/573 sayılı Tüzükler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Yönetmelik, F-Gaz içeren sistemlerin kaydı, sızıntı kontrolü, geri kazanım, etiketleme ve raporlama yükümlülüklerini detaylı biçimde düzenler.
Yönetmeliğin uygulayıcı kolu olarak Bakanlık iki dijital sistem kurdu: EKOMVET (operatör ve ekipman kaydı için) ve EKOFAR (faaliyet raporları için). Bu ikili yapı, hem statik envanter takibini hem de dinamik faaliyet izlemeyi mümkün kılar. EKOMVET'e veri girişi olmayan sistemler için Bakanlık müfettişleri 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezası uygulayabilmektedir.
Önemli: EKOMVET ve EKOFAR iki ayrı modül olarak çalışır. EKOMVET ekipman ve operatör envanteridir; EKOFAR ise yıllık faaliyet ve raporlama modülüdür. Her ikisinde de eksik veri ceza riski yaratır.
F-Gaz (Florlu Sera Gazı) Nedir?
EKOMVET'i anlamak için önce F-Gaz kavramını netleştirmek gerekir. Florlu sera gazları, yapısında flor atomu içeren ve karbondioksite kıyasla yüzlerce ila on binlerce kat daha güçlü sera etkisi yaratan sentetik gazlardır. Soğutma, iklimlendirme, yangın söndürme ve elektrik şalt sistemlerinde yaygın olarak kullanılırlar.
F-Gazlar üç ana kategoriye ayrılır:
| Gaz Tipi | Tipik Kullanım | Örnek Gazlar |
|---|---|---|
| HFC (Hidroflorokarbon) | Soğutma, iklimlendirme, ısı pompası | R-410A, R-134a, R-32, R-404A |
| PFC (Perflorokarbon) | Yarı iletken üretimi, özel uygulamalar | CF4, C2F6 |
| SF6 (Kükürt hekzaflorür) | Yüksek gerilim şalt sistemleri | SF6 (tek başına) |
Her F-Gazın bir GWP (Global Warming Potential — Küresel Isınma Potansiyeli) değeri vardır. Bu değer, gazın atmosferdeki 100 yıllık zaman diliminde karbondioksite oranla ne kadar sera etkisi yarattığını gösterir. Örneğin R-404A gazının GWP değeri 3.922'dir; bu, 1 kg R-404A'nın atmosfere salınmasının 3.922 kg karbondioksite eşdeğer iklim etkisi yarattığı anlamına gelir.
İşte CO₂ eşdeğer ton hesabının kalbinde bu GWP değerleri yatar. EKOMVET sisteminin bu kadar önemli olmasının nedeni de budur: küçük gibi görünen bir gaz kaçağı bile devasa bir iklim ayak izi yaratabilir.
EKOMVET Kimi Kapsar? Operatör, Servis, İthalatçı
EKOMVET üç farklı aktör grubunu kapsar ve her grubun sorumlulukları farklıdır.
Operatör (İşletme Sahibi)
Operatör, florlu sera gazı içeren ekipmana fiilen sahip olan ya da onu işleten taraftır. Bir AVM yöneticisi, fabrika sahibi, hastane idarecisi, veri merkezi yöneticisi veya otel işletmecisi operatör konumundadır. Operatörün temel sorumlulukları:
- Cihaz envanterini sisteme kaydetmek
- Periyodik sızıntı kontrollerini sertifikalı firmaya yaptırmak
- Kontrol kayıtlarını saklamak ve müdahalelerde gerekli raporlamayı sağlamak
Sertifikalı Servis Firması
Sertifikalı servis firması, F-Gaz içeren ekipmanlarda kurulum, bakım, onarım, gaz dolumu ve geri kazanım işlemleri yapma yetkisine sahip işletmedir. Bu firmaların MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) sertifikalı personel çalıştırması ve Bakanlık'tan yetki belgesi alması zorunludur. Servis firması, yaptığı her müdahaleyi EKOMVET'e işlemekle yükümlüdür.
İthalatçı ve Dağıtıcı
İthalatçı ve dağıtıcı ise piyasaya F-Gaz arzı yapan tarafları kapsar. Bu aktörler, ithal ettikleri ve dağıttıkları gaz miktarlarını sisteme bildirmek zorundadır. Bu sayede ülkeye giren toplam F-Gaz miktarı kontrol altında tutulur.
Hangi Cihazlar EKOMVET'e Kayıt Zorunludur?
EKOMVET kapsamına giren cihazlar, 3 kg veya daha fazla F-Gaz içeren ya da 5 ton CO₂ eşdeğeri ve üzeri soğutucu yüküne sahip sabit sistemlerdir. Tipik kapsam dahilindeki ekipmanlar şunlardır:
- Endüstriyel chiller sistemleri: Fabrika ve proses soğutma chiller'ları
- VRF/VRV sistemleri: AVM, otel, plaza, hastane uygulamaları
- Pano klimaları: Endüstriyel otomasyon panolarını soğutan kompakt üniteler
- Soğuk hava depoları: Gıda işleme, ilaç, lojistik tesisleri
- Isı pompası sistemleri: Konut dışı büyük kapasite uygulamaları
- Veri merkezi precision cooling üniteleri: Server odası soğutma
- Yangın söndürme sistemleri: HFC-227ea, FK-5-1-12 içeren temiz gazlı sistemler (EKOFAR arayüzü üzerinden ayrıca kaydedilir)
- Endüstriyel proses soğutucular: Kuru soğutucu, kondanser, evaporatör bileşenleri (F-Gaz içeriyorsa)
Buna karşın kapsam dışında kalan başlıca gruplar: propan/bütan/amonyak gibi doğal soğutucu gazlarla çalışan sistemler, mobil (taşınabilir) klima cihazları ve 10 ton CO₂ eşdeğeri altında olup hermetik olarak sızdırmazlığı sağlanmış ve bu şekilde etiketlenmiş ekipmanlar.
Bir tesisteki cihazların hangi kategoride yer aldığını anlamak için her cihazın gaz tipi, dolum miktarı (kg) ve buna karşılık gelen CO₂ eşdeğer ton değeri belgelenmelidir. Bu işlem genellikle cihaz etiketi üzerindeki bilgilerle başlar; etiket okunaksız ya da eksikse servis firması tarafından dolum kayıtlarından çıkarılır.
CO₂ Eşdeğer Ton Hesabı: 5, 50 ve 500 Ton Eşikleri
EKOMVET'in en kritik teknik kavramı CO₂ eşdeğer ton hesabıdır. Formül basit:
Bu değer, yürürlükteki 32693 sayılı Yönetmelik'in 12. maddesine göre değerlendirilir ve sızıntı kontrol periyodu belirlenir:
| CO₂ Eşdeğer Ton | Sızıntı Kontrol Periyodu | Ek Yükümlülük |
|---|---|---|
| 5 ton altı | Periyodik kontrol zorunluluğu yok | Hermetik & etiketli 10 ton altı ekipman muaf |
| 5 – 50 ton | 12 ayda 1 kez | Sızıntı tespit sistemi varsa 24 ayda 1 |
| 50 – 500 ton | 6 ayda 1 kez | Sızıntı tespit sistemi varsa 12 ayda 1 |
| 500 ton ve üzeri | Sensör ile 6 ayda 1 | Sabit sızıntı tespit sistemi zorunlu |
32693 sayılı Yönetmelik'in 12. maddesine göre bu kapasite sınıfında sabit sızıntı tespit sistemi kurulması zorunludur; bu sistem ile birlikte kontrol periyodu 6 ayda 1'dir. Konu hakkında detaylı uygulama bilgisi için Apex EK26 Sabit Kaçak Tespit Sistemleri Rehberimize göz atabilirsiniz.
Hesaplamayı manuel yapmak yerine, Erdinç Klima ücretsiz F-Gaz & EKOMVET Envanter Excel Tablosu sunar. Cihaz listesini girip GWP değerlerini otomatik hesaplatabilirsiniz. Detaylar için F-Gaz Sızıntı Kontrolü ve EKOMVET sayfamıza bakın.
EKOMVET'e Kayıt Olmazsam Ne Olur? İdari Para Cezaları
EKOMVET kaydı bir öneri değil, yasal zorunluluktur. Yerine getirilmemesi durumunda işletmeleri ciddi mali ve operasyonel sonuçlar bekler.
İdari para cezaları, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında uygulanır. Cezaların miktarı her yıl Bakanlık tarafından güncellenir ve genellikle Türkiye İstatistik Kurumu yeniden değerleme oranına göre artırılır. Cezalar şu kategorilerde uygulanır:
- EKOMVET kaydının yapılmaması: Tesisteki her kayıtsız ekipman için ayrı ayrı ceza
- Periyodik sızıntı kontrolünün yaptırılmaması: Kontrol periyodu kaçırılan her dönem için ek ceza
- Sertifikasız personelle müdahale: Hem operatöre hem yetkisiz servise ayrı ceza
- Sabit dedektör sistemi eksikliği (500 ton üzeri): Yüksek kategori ceza
- Yanlış veya eksik raporlama: İdari yaptırım + faaliyet durdurma riski
Cezaların ötesinde, operasyonel riskler de göz önünde bulundurulmalıdır. Kayıtsız bir sistem, denetimde tespit edildiğinde Bakanlık tarafından mühürlenebilir. Bu, üretim hattının veya soğuk hava deposunun saatlerce hatta günlerce durması anlamına gelir. Gıda sektöründe bu durum bozulan ürün maliyetine, ilaç sektöründe ise ürün geri çağırma süreçlerine yol açabilir.
Bunun yanı sıra, finansman ve sürdürülebilirlik raporlaması konusunda EKOMVET kaydı giderek daha kritik hâle geliyor. Banka kredilerinde, ESG raporlamalarında ve büyük müşteri tedarikçi denetimlerinde "Tesisinizdeki F-Gaz envanteri EKOMVET'e kayıtlı mı?" sorusu artık standart bir sorudur.
EKOMVET Süreci Nasıl İşler?
EKOMVET sürecinin operatör perspektifinden işleyişi şu adımlardan oluşur:
- Cihaz envanteri çıkarma: Tesisteki tüm F-Gaz içeren ekipmanlar listelenir; her birinin gaz tipi, dolum miktarı, üretim yılı, marka/model bilgileri toplanır.
- CO₂ eşdeğer ton hesabı: Her cihaz için GWP değeri çarpılarak CO₂ eşdeğer ton hesaplanır; eşiğe göre kontrol periyodu belirlenir.
- EKOMVET sistemine giriş: Bakanlık portalına vergi numarası ile giriş yapılır, işletme bilgileri tamamlanır, her cihaz tek tek kaydedilir.
- Sertifikalı servis sözleşmesi: Periyodik sızıntı kontrolü için Bakanlık yetkili bir servis firması ile sözleşme yapılır.
- İlk sızıntı kontrolü: Sertifikalı teknisyen tarafından elektronik kaçak dedektörü, sabun çözeltisi ve UV boyar madde yöntemlerinden uygun olanı kullanılır.
- Kontrol raporunun sisteme işlenmesi: Servis firması, kontrolün sonucunu, sızıntı tespit edildiyse miktarını ve müdahale detaylarını EKOMVET'e işler.
- Müdahale ve gaz dolumu: Sızıntı tespit edilirse onarım yapılır, kayıp gaz miktarı kayıt altına alınır, dolum işlemi raporlanır.
- Periyodik tekrar: CO₂ eşdeğer tonuna göre belirlenen aralıkta (12 aylık / 6 aylık; sızıntı tespit sistemi kurulu sistemlerde 24 / 12 aylık) süreç tekrarlanır.
Adım adım kayıt sürecinin görsel rehberi için interaktif simülatörümüze bakabilirsiniz: EKOMVET Kullanım Kılavuzu. Bu sayfa, sistemin her ekranını canlı simülasyonla gösterir.
EKOMVET vs Eski Sistem: Ne Değişti?
EKOMVET'in yürürlüğe girmesinden önce F-Gaz takibi tamamen manuel ve dağınık bir yapıdaydı. İşletmeler, sızıntı kontrol raporlarını kâğıt üzerinde saklar, servis firmaları yaptıkları müdahaleleri kendi kayıt defterlerinde tutar, Bakanlık ise denetimlerde bu kâğıtları inceleyerek tarama yapardı. Bu sistemin üç temel zaafı vardı:
İlk olarak, veri tutarsızlığı: aynı tesisin farklı servis firmalarına yaptırdığı kontroller arasında bilgi köprüsü yoktu. İkincisi, denetim zorluğu: Bakanlık müfettişlerinin yıllık 10 binden fazla tesisi fiziki olarak ziyaret etmesi imkânsızdı. Üçüncüsü, iklim hedefi ölçümü: ülke çapındaki toplam F-Gaz emisyonu sağlıklı şekilde hesaplanamıyordu.
EKOMVET, bu üç problemi tek bir merkezi platformda çözmek için tasarlandı. Artık bir tesisin tüm geçmişi — hangi servis firması ne zaman ne tür müdahale yaptı, ne kadar gaz doldu, hangi cihaz kaç kez sızıntı verdi — tek bir dijital dosyada görülebilir. Bakanlık denetim ekibi sahaya gitmeden önce sistemde geçmişi inceler, anomali olan tesislere odaklanır.
Bu dönüşüm aynı zamanda işletmecileri korur. Sertifikalı bir firma müdahale yaptığında, müdahale kaydı sisteme işlendiği anda operatörün yasal sorumluluğu yerine getirilmiş olur. İhmal varsa sorumluluk net olarak belirlenir; ihmal yoksa işletme idari ceza riskinden uzaklaşır.
EKOMVET'te 2026 Güncellemeleri
15 Ekim 2024 tarihli ve 32693 sayılı yeni Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik ile EKOMVET sisteminde ve F-Gaz mevzuatında öne çıkan değişiklikler şunlardır:
Sabit sızıntı tespit sistemi zorunluluğu netleşti. 500 ton CO₂ eşdeğeri ve üzerindeki tüm sistemlerde sabit sızıntı tespit sistemi kurulması yasal hâle getirildi. Apex EK26 gibi makine dairesi uygulamaları için yapısal projelendirme ve EKOMVET entegrasyonu artık tek bir paket hâlinde yürütülmektedir.
AB F-Gaz Tüzüğü revizyonu yansıması. Avrupa Birliği 2024'te F-Gaz Tüzüğü'nü revize ederek (AB 2024/573) yüksek GWP'li gazları kademeli olarak yasakladı. Türkiye mevzuatı da bu doğrultuda güncellendi; yeni kurulumlarda düşük GWP'li alternatif gazlar (R-32, R-1234yf, R-454B) tercih edilmektedir.
Yeni cihaz alımlarında EKOMVET ön kaydı. Bazı bayi ve ithalatçılar artık F-Gaz içeren cihazları satarken alıcının EKOMVET kullanıcı numarasını talep etmektedir. Bu uygulama, yeni cihazların sisteme girişini hızlandırmayı amaçlar.
Servis firması sertifika güncelleme. MYK seviye 3 ve seviye 4 sertifikalarının yeniden değerlendirme süreleri kısaldı. Operatörler, çalıştıkları servis firmalarının sertifika güncelliğini sorgulamaya başlamıştır.
EKOMVET'te modül zenginleşmesi. Sisteme yeni eklenen raporlama modülleri sayesinde işletmeler yıllık F-Gaz emisyon raporlarını otomatik üretebilmekte; bu da ESG ve sürdürülebilirlik raporlamasında doğrudan kullanılabilir veri sağlamaktadır.
Operatörlerin En Sık Yaptığı 5 Hata
Saha deneyimine dayanarak, EKOMVET sürecinde operatörlerin en sık karşılaştığı hatalar şunlardır:
"Bizde sadece klima var, F-Gaz değil sanmıştık."
Birçok işletme, soğutucu gazın F-Gaz olduğunun farkında değildir. R-410A, R-134a, R-32 gibi tüm modern soğutma gazları F-Gaz kategorisindedir. Cihaz etiketinde "R-" ile başlayan bir gaz kodu varsa, büyük olasılıkla F-Gaz kapsamındadır.
CO₂ eşdeğer hesabını gözden geçirmemek
Bir sistemin 5 ton eşiğinin altında olduğunu varsayan operatör, hesabı yapmadan yıllarca kontrolsüz kalır. Sonra denetimde 12 ton CO₂ eşdeğeri çıkar ve kümülatif ceza uygulanır.
Servis firmasının sertifikasını sorgulamamak
Sertifikasız bir firmanın müdahalesi, EKOMVET'e yansımaz. Sonuçta operatör hem ücret öder hem yasal yükümlülük yerine getirilmemiş olur. Servis firmasından MYK belgesi ve Bakanlık yetki belgesi istemek standart prosedür hâline gelmelidir.
Kontrol periyotlarını takvimlendirmemek
6 ayda bir kontrol gerekli olan bir sistem, 7. ayda kontrol yaptırılırsa "geciken kontrol" sayılır ve sistem üzerinde uyarı oluşur. Periyodik takvim CRM veya kalendar uygulamasıyla otomatik hatırlatmaya bağlanmalıdır.
Sabit dedektör eksikliği
500 ton CO₂ eşdeğeri üzerindeki bir sistemde sadece manuel kontrol yaptırmak, yasal yükümlülüğün yarısını karşılamak demektir. Sabit sızıntı tespit sistemi eksikliği denetimde ciddi cezalara yol açar; ayrıca makine dairesinde olası bir kaçakta personel güvenliği de riske girer.
Erdinç Klima EKOMVET Hizmet Kapsamı
Erdinç Klima, 2004'ten bu yana endüstriyel HVAC sektöründe faaliyet gösteren, 20+ yıl saha deneyimi ve güçlü teknik bilgi birikimiyle donanmış bir çözüm sağlayıcısıdır. F-Gaz ve EKOMVET süreçlerinde operatörlere, çevre danışmanlarına ve servis firmalarına uçtan uca destek sağlar.
Süreci kendiniz yönetmek isterseniz interaktif simülatörümüz ve Excel tablomuz tüm temel ihtiyacınızı karşılar. Profesyonel destek gerekirse, deneyimli teknik ekibimiz sürecin tüm sorumluluğunu üstlenir. Daha geniş bilgi için EKOMVET Rehberi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Ücretsiz Cihaz Envanteri Değerlendirmesi
EKOMVET süreci her zaman tek bir adımla başlar: tesisinizdeki F-Gaz içeren cihazların listesini çıkarmak. Bu liste elinizde olduğu anda hangi cihazın hangi yasal eşikte olduğu, hangi periyotta kontrol gerektireceği netleşir.
Cihaz listenizi bizimle paylaşın — 20+ yıllık saha deneyimimizle 24 saat içinde size ücretsiz bir CO₂ eşdeğer ton raporu hazırlayalım, yasal yükümlülüklerinizi netleştirelim.
Hemen iletişime geçin
Bağlayıcı değildir · KVKK uyumlu · 24 saat içinde dönüş
Sık Sorulan Sorular
Operatörlerin, çevre danışmanlarının ve servis firmalarının en sık sorduğu sorulara 20+ yıllık saha deneyimimizin damıttığı cevaplar.
EKOMVET kaydı için son tarih ne zaman?
EKOMVET kayıt yükümlülüğü için tek seferlik bir son tarih bulunmamakta; sistem sürekli aktif durumdadır. F-Gaz içeren bir ekipmana sahip olan veya yeni satın alan her operatör, ekipmanın hizmete alındığı andan itibaren 30 gün içinde sisteme kaydetmekle yükümlüdür.
Mevcut ekipmanlar için "geriye dönük kayıt" mümkündür ancak denetim öncesi tamamlanması ceza riskini ortadan kaldırır. 2026 itibarıyla Bakanlık denetimleri özellikle 5 ton CO₂ eşdeğeri üzeri sistemlere odaklanmaktadır.
EKOMVET kaydını kendim yapabilir miyim?
Evet, operatörün kendi adına EKOMVET kaydı yapması yasal olarak mümkündür. Sistem, vergi kimlik numarası ile giriş yapılarak kullanılır ve teknik bir kullanıcı arayüzü sunar.
Ancak doğru veri girişi için cihazların gaz tipinin, dolum miktarının ve CO₂ eşdeğer ton değerinin doğru hesaplanması kritik önemdedir. Yanlış girilen bir gaz tipi veya GWP değeri, ilerideki sızıntı kontrollerinde uyumsuzluk yaratır ve uyarı oluşturur. Bu nedenle ilk kayıt aşamasında bir sertifikalı servis firmasıyla envanter doğrulaması yaptırmak önerilir.
EKOMVET'te kayıtlı cihazın yerini değiştirirsem ne olur?
Kayıtlı bir F-Gaz ekipmanı tesis içinde yer değiştirdiğinde, EKOMVET'te lokasyon güncellemesi yapılmalıdır. Farklı bir tesise veya farklı bir şirkete devredilmesi durumunda ise operatör değişikliği bildirimi zorunludur.
Bu işlem, devralan tarafın yeni operatör olarak sistemde tanımlanmasını ve cihazın geçmiş kontrol kayıtlarının yeni operatöre devrini içerir. Devir bildirimi yapılmadığı takdirde hem eski hem yeni operatöre yönelik karışıklık ve ceza riski doğar.
3 kg altındaki gaz dolumu olan cihazlar zorunlu mu?
3 kg altındaki F-Gaz dolumuna sahip ve 5 ton CO₂ eşdeğerinin altında kalan sabit ev tipi klima, taşınabilir cihaz ve küçük buzdolapları periyodik sızıntı kontrolü zorunluluğundan muaftır. Ancak satın alındıkları zaman ve hurdaya çıkarıldıkları zaman gaz geri kazanımı zorunlu kalmaktadır.
Ayrıca 3 kg altı olsa bile gazın GWP değeri çok yüksekse (örneğin R-404A gibi GWP > 2500 olan gazlar), CO₂ eşdeğer hesabı 5 ton sınırını aşabilir; bu durumda yine kontrol kapsamına girilir. Şüphe durumunda CO₂ eşdeğer hesabını mutlaka yaptırın.
EKOMVET'te sertifikalı personel zorunluluğu var mı?
Evet, F-Gaz içeren ekipmanlarda yapılan kurulum, bakım, onarım, gaz dolumu ve geri kazanım işlemleri yalnızca MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) sertifikalı personel tarafından yapılabilir. Sertifika seviyesi yapılacak işin niteliğine göre değişir: küçük kapasite cihazlar için Seviye 2, endüstriyel sistemler için Seviye 3 ve Seviye 4 sertifikalar gerekir.
Sertifikasız personelin yaptığı işlem hem operatöre hem yapan kişiye ayrı ayrı idari ceza doğurur. Servis firmasından mutlaka MYK sertifika fotokopisi talep edilmelidir.
EKOMVET kaydı yaptırdıktan sonra ne kadar süreyle saklanmalı?
EKOMVET'teki cihaz kayıtları, ekipmanın aktif kullanım ömrü boyunca ve hurdaya çıkarıldıktan sonra ek olarak 5 yıl daha sistemde saklanmalıdır. Sızıntı kontrol raporları, müdahale kayıtları ve gaz dolum belgeleri de aynı süreyle muhafaza edilir.
Bu süre, Bakanlık denetimlerinin geriye dönük inceleme yapabilmesi için belirlenmiştir. Operatör değiştiğinde tüm geçmiş kayıtlar dijital olarak yeni operatöre devredilir; eski operatörün kendi sistemlerinde yedek tutması da önerilir.
