F-Gaz & EKOMVET · Rehber · Yükümlülük, roller, süreç
EKOMVET Rehberi: Yükümlüler, Roller ve Süreç Akışı
Florlu sera gazı içeren ekipman işleten tesisler, teknik servis firmaları ve MYK belgeli personel için EKOMVET sistemi: kim kayıt yaptırır, dört rol neyi yapabilir, bir ekipman sisteme nasıl girer ve faaliyet nasıl geçerlilik kazanır. Ekran ekran işlem adımları için kullanım kılavuzuna geçin.
EKOMVET, 5 ton CO₂ eşdeğeri ve üzeri florlu sera gazı içeren sabit soğutma, iklimlendirme, ısı pompası ve yangından korunma ekipmanları için zorunlu elektronik kayıt sistemidir; UÇBS portalı üzerinden e-Devlet ile erişilir. Dört kullanıcı rolü vardır: Ekipman Operatörü kayıt defterini oluşturur ve faaliyet bildirir, Teknik Servis Firması TS 13905 belgesiyle personelini tanıtır, Ekipman Sorumlusu atandığı ekipmanlarda bildirim yapar, MYK belgeli Teknik Personel faaliyeti onaylar. Yasal dayanak, 29 Haziran 2022 tarihli ve 31881 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 15 Ekim 2024 tarihli, 32693 sayılı Resmî Gazete ile güncellenen Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik'tir. Kayıt yapmama, bildirmeme veya yanlış bildirim 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezasına tabidir; tutarlar yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
EKOMVET'e kim kayıt yaptırmak zorunda?
Yükümlülük ekipmanın sahibi veya işleteni olan operatördedir; ölçüt gazın kilogramı değil CO₂ eşdeğeridir. 5 ton CO₂e ve üzeri ekipmanı olan her tesis kayıt yaptırır; bu ekipmanlara müdahale eden teknik servis firmaları da sisteme kayıtlı olmak zorundadır.
- Sabit soğutma, iklimlendirme ve ısı pompası ekipmanı: chiller, VRF, soğuk oda, paket klima, split gruplar
- Sabit yangından korunma ekipmanı: FM-200 ve benzeri temiz gazlı söndürme sistemleri
- Soğutmalı kamyon ve römorklardaki soğutma üniteleri
- Organik Rankine çevrimleri (ORC)
- SF₆ içeren elektrik şalt ekipmanı (kılavuzda 6 kg ve üzeri)
- Tipik tesisler: fabrika, otel, veri merkezi, süpermarket, hastane, plaza ve site yönetimleri
| Soğutucu gaz | GWP | 5 t CO₂e eşiği | Örnek |
|---|---|---|---|
| R-404A | 3922 | ≈ 1,3 kg | Küçük bir soğuk oda grubu eşiği aşar |
| R-410A | 2088 | ≈ 2,4 kg | Tek bir VRF dış ünitesi eşiği aşar |
| R-32 | 675 | ≈ 7,4 kg | Orta kapasiteli split gruplar eşiğe yaklaşır |
- 02-A
CO₂ eşdeğeri hesaplama aracı
Gaz türü ve şarj miktarından CO₂e, kayıt yükümlülüğü ve kontrol periyodu.
Hesapla →
Hesap: CO₂e (ton) = gaz miktarı (kg) × GWP ÷ 1000. Cihaz etiketindeki gaz türü ve şarj miktarını girerek CO₂e hesaplama aracıyla kayıt ve kontrol sınıfınızı belirleyin. Eşik altı ekipman EKOMVET'e kaydedilmez; ancak sertifikalı personelle müdahale yükümlülüğü sürer.
Dört kullanıcı rolü ve yetki sınırları
Aynı kişi veya firma birden fazla rolde kayıtlı olabilir; ancak her işlem tek bir rolün yetkisindedir. Kayıt defterini operatör açar, faaliyeti operatör veya sorumlu bildirir, geçerliliği yalnızca MYK belgeli teknik personel verir.
| Yetki / işlem | Operatör | Teknik Servis | Sorumlu | Teknik Personel |
|---|---|---|---|---|
| Ekipman kayıt defteri oluşturma | Evet | Hayır | Hayır | Hayır |
| Faaliyet bildirimi | Evet | Hayır | Atandığı ekipmanlar | Hayır |
| Teknik personel ekleme | Kendi bünyesi | Evet | Hayır | Hayır |
| Ekipman sorumlusu atama | Evet | Hayır | Hayır | Hayır |
| TS 13905 belgesi yükleme | Hayır | Evet (zorunlu) | Hayır | Hayır |
| Faaliyet onaylama (geçerlilik) | Hayır | Hayır | Hayır | Evet |
| UÇBS giriş tipi | Firma / Tesis | Firma / Tesis | Şahıs | Şahıs |
Ekipman Operatörü
F-Gaz ekipmanını işleten firma veya tesis. Firma/Tesis olarak girer; kayıt defteri oluşturur, faaliyet bildirir, kendi sigortalı çalışanını teknik personel veya ekipman sorumlusu olarak ekler.
Teknik Servis Firması
TS 13905 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi olan yetkili servis. Firma/Tesis olarak girer; TSE belgesini yükler, MYK belgeli sigortalı personelini tanıtır. Faaliyet bildirimi yapmaz; personeli onaylar.
Ekipman Sorumlusu
Operatörün belirli ekipmanlara atadığı kişi. Şahıs olarak girer; yalnızca atandığı ekipmanları görür, bu ekipmanlar için faaliyet bildirir ve onay öncesi günceller.
Teknik Personel
MYK F-Gaz belgeli (19UY0401-5) teknisyen. Şahıs olarak girer; kendisine düşen faaliyetleri inceler ve onaylar. Onayı, işin fiilen yapıldığını beyan eden kayıttır.
Erişimden faaliyet onayına süreç akışı
Bir ekipmanın sisteme girmesinden ilk faaliyetin geçerlilik kazanmasına kadar üç akış vardır: erişim, ekipman kaydı ve faaliyet bildirimi. Her akış sistemde otomatik kontrolle biter: UÇBS kaydı, CO₂e eşiği ve MYK belge doğrulaması.
ÇİZİMİ YATAY KAYDIRIN →
- 1Firma UÇBS'de kayıtlı değilse giriş yapılamaz
- 3MYK belgesi gerçek zamanlı doğrulanır; kod yoksa personel eklenemez
- 4Etiket bilgileri girilir: marka, model, seri no, gaz türü, şarj miktarı, kurulum tarihi
- 6Faaliyet yalnız teknik personelin onayıyla geçerli olur
| Aşama | Kim | İşlem | Sistem kontrolü / sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | Operatör | UÇBS portalına girer, e-Devlet ile doğrulanır, EKOMVET / FARAVET modülünü ve Firma/Tesis tipini seçer | Firma UÇBS'de kayıtlı değilse giriş yapılamaz |
| 2 | Operatör | Firma bilgilerini kontrol eder; gerekiyorsa UÇBS'de günceller | EKOMVET'e otomatik yansır |
| 3 | Operatör / Servis | Teknik personeli ve ekipman sorumlusunu TCKN sorgusuyla ekler, SGK belgesi yükler | MYK belgesi gerçek zamanlı doğrulanır; kod yoksa kayıt yapılmaz |
| 4 | Operatör | Ekipman kayıt defteri açar: marka, model, seri no, gaz türü, şarj miktarı, kurulum tarihi | 5 t CO₂e altı kayıt reddedilir |
| 5 | Operatör / Sorumlu | Ekipman Faaliyetleri kartından faaliyet türünü, tarihini ve teknik personel TCKN'sini girer | Kayıt "beklemede" durumuna düşer |
| 6 | Teknik Personel | Kendi sayfasına düşen faaliyeti inceler ve onaylar | Faaliyet geçerli; onay sonrası değiştirilemez |
| 7 | Operatör | Sonraki kontrol tarihini takip eder; 32693 sayılı Yönetmelik Madde 12 periyodunda yeniden bildirir | Yaklaşan kontroller ana sayfada ve bildirimlerde listelenir |
- 04-A
EKOMVET kullanım kılavuzu
Her aşamanın ekran görüntülü, tıklama tıklama anlatımı; Bakanlık kılavuzunun okunur sürümü.
Kılavuzu aç →
Sızıntı kontrol periyodu (Madde 12): 5–50 t CO₂e 12 ayda bir, 50–500 t 6 ayda bir, 500 t ve üzeri sabit sızıntı tespit sistemiyle 6 ayda bir; sabit tespit sistemi varsa 24 / 12 / 6 ay. Üç aylık kademe yalnızca AB 2024/573 sayılı Tüzük'te vardır, Türk mevzuatında yoktur.
Kayıt ve bildirim için gerekli belgeler
EKOMVET belge yüklemeyi en aza indirir; çoğu veri UÇBS, MYK ve TSE sistemlerinden otomatik çekilir. Elde bulunması gereken bilgi ve belgeler role göre değişir.
- Sızıntı kontrolü sonrası: teknik servisin kaşeli kontrol raporu ve EKOMVET onaylı faaliyet çıktısı birlikte dosyalanır
- Gaz şarjı ve geri kazanımı: miktar (kg) ve gaz türü faaliyet kaydında yer alır
- Sabit sızıntı tespit sistemi olan tesislerde sistemin yıllık işlev testi kaydı saklanır
- Devreden çıkarma: geri kazanım belgesiyle birlikte faaliyet olarak girilir
| Rol | Ön koşul | Sisteme girilecek / yüklenecek |
|---|---|---|
| Ekipman Operatörü | Firma veya tesisin UÇBS kaydı; yetkilinin e-Devlet şifresi | Ekipman etiket bilgileri (marka, model, seri no, gaz türü, şarj miktarı, kurulum tarihi, yeri); eklenen personel için SGK belgesi |
| Teknik Servis Firması | TS 13905 Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi; UÇBS'de aktif vergi kaydı | TSE belge numarası (sistem sorgular); MYK belgeli personelin TCKN'si ve SGK belgesi |
| Ekipman Sorumlusu | UÇBS'de kayıtlı gerçek kişi; operatörün sigortalı çalışanı | TCKN; SGK belgesi (operatör yükler) |
| Teknik Personel | Geçerli MYK F-Gaz belgesi (19UY0401-5); işverenin sigortalı çalışanı | TCKN; Teknisyen Yeterlilik Kodu sistemce doldurulur |
Sahada en sık yapılan yedi hata
Denetimde sorun çıkaran hataların çoğu sistemden değil, akışın yanlış anlaşılmasından kaynaklanır. Aşağıdaki yedi durum kayıtlarda en sık görülenlerdir.
Eşiği kilogramla hesaplamak
Yükümlülük gazın kilogramına değil CO₂ eşdeğerine bağlıdır. R-404A'da 1,3 kg bile 5 t CO₂e eşiğini aşar; etiketteki gaz türü ve şarjla CO₂e hesaplanmadan "küçük cihaz, kapsam dışı" denmemelidir.
Faaliyeti beklemede bırakmak
Bildirilen faaliyet teknik personel onaylamadan geçerli değildir. Kontrol yapılmış ama onay alınmamışsa denetim çıktısında eksik görünür; onay aynı gün takip edilmelidir.
Firma bilgisini EKOMVET'te aramak
Unvan, vergi numarası ve adres EKOMVET'te düzenlenmez; UÇBS'de güncellenir ve birkaç dakika içinde yansır.
Süresi dolmuş MYK belgesi
Belgesi dolmuş personel listede görünmez ve faaliyet eklenemez. Belge yenileme tarihleri kontrol takviminden önce planlanmalıdır.
TSE belgesi yüklemeden işlem denemek
Teknik servis firması TS 13905 belgesini tanıtmadan başka hiçbir işlem yapamaz; belge geçerliliği TSE sisteminden otomatik sorgulanır.
Servis firmasının bildirim yapmaya çalışması
Faaliyet bildirimini operatör veya ekipman sorumlusu yapar; servis firmasının rolü personelini tanıtmak, personelin rolü onaylamaktır.
Kontrol periyodunu kaçırmak
Yaklaşan kontroller ana sayfada listelenir; 6 veya 12 aylık periyot geçtikten sonra yapılan kontrol geriye dönük geçerlilik kazandırmaz. Yıllık takvim, kontrol hizmetiyle birlikte teslim edilir.
Uyumsuzluğun sonuçları: cezai çerçeve
Kayıt yapmama, faaliyet bildirmeme veya yanlış bildirim, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında idari para cezasına tabidir; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Sorumluluk ekipmanı işleten tesistedir; servis firması sorumluluğu devralmaz.
- EKOMVET kaydı eksik ekipman: idari para cezası ve tamamlama tebligatı
- Periyodik sızıntı kontrolünün yapılmaması veya bildirilmemesi: idari para cezası
- MYK belgesi olmayan kişinin gaz müdahalesi, sertifikasız dolum: ayrı yaptırım
- Geri kazanımsız gaz boşaltımı: ayrı yaptırım
- 500 t CO₂e ve üzeri ekipmanda sabit sızıntı tespit sistemi bulunmaması: yükümlülük ihlali
- Güncel tutarlar için Bakanlık tebliğleri izlenir; bu sayfada tutar yazılmaz
Uyum, kayıtla değil kontrol takvimiyle sürer. Erdinç Klima kontrol hizmetinde envanter, CO₂e hesabı, EKOMVET kaydı, periyodik kontrol, faaliyet bildirimi ve MYK onayı tek akışta tamamlanır; 30'dan fazla tesiste 800'den fazla ekipmanda uygulanmıştır. Telefon ve WhatsApp danışmanlığı ücretsizdir.
EKOMVET hakkında merak edilenler
Operatörlerin, servis firmalarının ve teknik ekiplerin en sık sorduğu sorular; ekran adımları için kullanım kılavuzuna bakın.
Envanterden onaylı faaliyete: süreci teknik ekibimizle yönetin
Cihaz etiket fotoğraflarını ve tesis bilgisini iletin; CO₂e sınıfınız, kontrol takviminiz ve EKOMVET kayıt planınız aynı iş günü hazırlanır. Kontrol, bildirim ve MYK onayı tek randevuda tamamlanır.
20+ yıl deneyim · MYK belgeli teknik ekip · TSE 13905 · Anadolu Yakası'na 30 dk
- Telefon
- +90 216 344 48 19
- +90 532 424 62 19
- E-posta
- info @erdincklima.com
- Adres
- Esatpaşa Mah., Binikli Sk., Alibey Apt. No: 2/A-B-C, 34704 Ataşehir / İstanbul
- Saatler
- Pzt–Cum 09:00–18:00 · Cmt randevu ile
SON GÜNCELLEME: · İçerik Erdinç Klima teknik ekibince hazırlanır ve üretici dokümanlarıyla doğrulanır.