Duman Tahliye Sistemleri — Roda SHEV & Lamilux Cam Işıklık Çözümleri
Endüstriyel tesisler, AVM'ler, lojistik depolar ve kamu binaları için EN 12101-2 standardına uygun doğal duman tahliye (SHEV), doğal havalandırma kapağı ve doğal aydınlatma çözümleri. Sistem seçimi, Aw hesabı, tedarik, kurulum ve teknik devreye almayı tek elden sunuyoruz.
Roda duman ve ısı tahliye (SHEV) sistemleri EN 12101-2 standardı kapsamında CE sertifikalıdır; yangın anında duman tabakasını çatıdan tahliye ederek kaçış yollarının görünür kalmasını sağlar. Günlük operasyonda aynı sistem doğal havalandırma kapağı olarak çalışır. Lamilux cam ışıklık ve ışık bandı sistemleri düşük U-değeriyle (≤ 0,80 W/m²K) yapay aydınlatma tüketimini tipik olarak %25–50 azaltır; BREEAM ve LEED kredi kazanımı sağlar. Form Fabrika çözüm ortağı Erdinç Klima; sistem seçimi, Aw hesabı, tedarik, kurulum ve teknik devreye almayı tek elden sunar.
Tek Çözüm Değil — Üç Tamamlayıcı Sistem
Doğal duman tahliye (SHEV), günlük havalandırma kapakları ve cam ışıklık sistemleri çoğu projede birlikte çalışır. Doğru kombinasyon yangın güvenliği, enerji performansı ve doğal aydınlatma kazancını aynı çatı yüzeyinde sağlar.
Doğal Duman ve Isı Tahliyesi (SHEV)
Yangın anında çatıdaki tahliye kapakları otomatik açılarak duman ve ısıyı yapı dışına çıkarır. Kaçış yolları görünür kalır, itfaiye müdahalesi kolaylaşır, taşıyıcı yapı erken hasar görmekten korunur.
- EN 12101-2 standardına uygun, CE sertifikalı
- Pnömatik (CO₂) veya elektrik (24V) tahrik
- Yangın santrali ile dedektör entegrasyonu
- Aerodinamik etkin alan (Aw) hesabı ile boyutlandırılır
Doğal Havalandırma Kapakları
Aynı çatı kapağı yangın dışı zamanlarda doğal havalandırma için kullanılır. Yaz aylarında stack effect (baca etkisi) ile sıcak hava çatıdan tahliye edilir; iç ortam sıcaklığı düşer, mekanik soğutma yükü azalır.
- Çift fonksiyon — SHEV + günlük havalandırma
- Rüzgâr ve yağmur sensörü ile otomatik kontrol
- BMS / KNX entegrasyonu mümkün
- Endüstriyel tesislerde proses ısısı tahliyesi
Cam Işıklık ve Işık Bandı Sistemleri
Lamilux cam ışıklık ve sürekli ışık bandı sistemleri yapay aydınlatma tüketimini tipik olarak %25–50 azaltır. Düşük U-değeri (≤ 0,80 W/m²K) ile ısı kaybı sınırlı kalır; BREEAM/LEED kredi katkısı sağlar.
- U-değeri ≤ 0,80 W/m²K — yüksek termal performans
- PIB (yangın yayılım önleyici) cam seçeneği
- Tahliye kapağı entegrasyonu mümkün (kombinasyon)
- BREEAM Hea 01 / LEED EQ Daylight kredi katkısı
Sistem Karşılaştırma Tablosu
Üç sistemin temel teknik ve fonksiyonel farkları bir bakışta.
| Kriter | SHEV (Duman Tahliye) | Doğal Havalandırma | Cam Işıklık |
|---|---|---|---|
| Birincil Amaç | Yangın anı duman/ısı tahliyesi | Günlük taze hava ve ısı yönetimi | Doğal aydınlatma + ısı yalıtımı |
| İlgili Standart | EN 12101-2 · CE | EN 13501 · TS EN 12207 | EN 1873 · EN 14963 · EN ISO 12567 |
| Tahrik Türü | CO₂ pnömatik veya 24V elektrik | 24V elektrik motor + sensör | Sabit (kombinasyon ile motorlu) |
| Boyutlandırma | Aw — aerodinamik etkin alan (m²) | Geometrik açıklık alanı (m²) | Aydınlık seviyesi (lüks / m²) |
| Yönetmelik | BYKHY · DIN 18232 | İSG · ASHRAE 62.1 | Binalarda Enerji Performansı (BEP) |
| Tipik Uygulama | Depo, AVM, otopark, sanayi yapısı | Üretim, lojistik, atriyum | Üretim hattı, spor salonu, eğitim |
Mobilde tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Aerodinamik Etkin Alan (Aw) Nedir, Neden Önemlidir?
Aw, bir duman tahliye kapağının geometrik alanı değil; rüzgâr, açılma açısı ve akış kayıpları hesaba katıldıktan sonra gerçekte duman geçirebildiği alandır. EN 12101-2 standardına göre Aw değeri laboratuvar testleriyle belirlenir ve CE sertifikasında belgelenir.
Bir tesisin gereken toplam Aw'si; yapı kullanım sınıfı, yangın yükü, çatı yüksekliği ve duman tabakası kalınlığına göre hesaplanır. Yetersiz Aw — yangın anında dumanın kaçış yollarını kaplaması demektir.
Σ Aw ≥ Toplam Çatı Alanı × Faktör (%)BYKHY ve DIN 18232'ye göre faktör; yapı tipi (depo, üretim, AVM) ve risk sınıfına göre %0,5 ile %2,5 arasında değişir. Doğru hesap için tesise özel veriler gerekir.
Aw Hesaplama Aracını AçTipik Uygulama Alanları
Hangi tesis tiplerinde hangi sistem kombinasyonu öne çıkar?
Roda SHEV ve Lamilux Cam Işıklık — Sertifikalı Sistemler
Form Fabrika çözüm ortağı olarak Roda duman tahliye ve havalandırma kapakları ile Lamilux cam ışıklık sistemlerinin tedarikini, kurulumunu ve devreye almasını gerçekleştiriyoruz. Tüm ürün serileri için CE sertifikalı, EN standartlarında çözümler.
Roda — Doğal Duman ve Isı Tahliye Sistemleri
Almanya merkezli, EN 12101-2 standardında 50+ yıllık SHEV uzmanlığı ile dünya genelinde 200.000'i aşkın çatı uygulaması.
Roda doğal duman tahliye kapakları, yangın anında çatıdan duman ve ısıyı tahliye ederken günlük operasyonda doğal havalandırma kapağı olarak çalışır. Pnömatik (CO₂) veya elektrikli (24V) tahrik seçenekleri, BMS/KNX entegrasyonu ve yağmur-rüzgâr sensörü ile otomatik kontrol sunar. Her ürün serisi için CE sertifikası ve laboratuvar testli Aw değerleri mevcuttur.
Roda RWA Doğal Duman Tahliye Kapakları
SHEV Ana SeriDüz çatılar için tek kanatlı veya çift kanatlı doğal duman tahliye kapakları. EN 12101-2 sertifikalı, yangın santraline entegre. Aerodinamik etkin alan (Aw) test sertifikası ile her boyut için belgeli.
Roda Lamellen Sürekli Havalandırma Bandı
Çift FonksiyonÜretim tesisleri ve büyük açıklıklı yapılar için sürekli lamel kapaklı havalandırma bandı. Hem SHEV hem doğal havalandırma — yaz aylarında stack effect ile ısı tahliyesi sağlar.
Roda Cephe Tahliye ve Hava Giriş Kapakları
Hava GirişDuman tahliye sisteminin doğru çalışması için zorunlu olan hava giriş kapakları. Cephe veya kapı üstü montaj. Yangın santraline bağlı, otomatik açılma.
Roda Otomasyon ve Kontrol Panelleri
Devreye AlmaSHEV sistemlerinin yangın santrali, BMS ve hava durumu sensörleri ile entegrasyonu için kontrol panelleri. EN 12101-9 uyumlu, RWA santral seçenekleri.
Lamilux — Cam Işıklık ve Işık Bandı Sistemleri
Almanya merkezli, 1909'dan beri faaliyet gösteren çatı ışıklık üreticisi. 60+ ülkede uygulama, BREEAM/LEED kredi onaylı sistemler.
Lamilux cam ışıklıkları, üretim ve depolama tesislerinde yapay aydınlatma tüketimini tipik olarak %25–50 azaltır. Düşük U-değeri (≤ 0,80 W/m²K) ile termal performansı yüksek, PIB (yangın yayılım önleyici) cam seçenekleri ile yangın güvenliği uyumlu. Aynı çatı yüzeyinde Roda SHEV kapakları ile kombinasyonlu uygulama mümkündür.
Lamilux Glass Skylight F100 — Cam Işıklık
Tek AçıklıkTek kanatlı veya sabit cam ışıklık. Düz çatı, atriyum ve aydınlık avlu uygulamaları için. Üçlü cam (3-katmanlı) ile düşük U-değeri ve yüksek günışığı geçirgenliği (≥ %70).
Lamilux Continuous Rooflight S — Sürekli Işık Bandı
Üretim/DepoEndüstriyel üretim tesisleri ve lojistik depolar için sürekli ışık bandı. Boylama monolitik konstrüksiyon, her 6 m'de bir SHEV entegrasyonu opsiyonu. Uniform aydınlık dağılımı.
Lamilux CI System Rooflight F100 — Modüler Çözüm
ModülerModüler tek noktalı cam ışıklık serisi. Standart açıklık ve montaj çerçeveleri ile hızlı kurulum. Çatı yenileme projelerinde mevcut açıklıklarla uyumlu.
Lamilux Smoke Lift — Cam Işıklı SHEV Kombinasyon
KombinasyonHem doğal aydınlatma hem yangın anı duman tahliyesi sağlayan kombinasyon ürün. Tek çatı açıklığında çift fonksiyon — yatırım ve montaj maliyetinde tasarruf.
Standartlar ve Sertifikalar
Tüm Roda ve Lamilux ürünleri ilgili EN standartlarında CE sertifikalıdır. Aerodinamik etkin alan (Aw) değerleri akredite laboratuvarlarda test edilmiştir. Türkiye yönetmeliklerine (BYKHY, BEP) tam uyumlu, proje onay süreçlerinde resmi makamlara sunulabilir.
Duman Tahliye Sistemleri Hakkında Sık Sorulanlar
Proje müteahhitleri, tesis yöneticileri ve teknik ekiplerin en çok sorduğu sorular ve teknik cevaplar.
Türkiye Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) kapsamında doğal duman tahliye sistemi şu yapılarda zorunludur: kapalı otoparklar (1.000 m² üzeri), yüksek yapılar, AVM ve büyük perakende alanları (atriyumlu yapılar dahil), endüstriyel üretim ve depo tesisleri (yangın yükü ve alan eşiklerine göre), tiyatro/sinema/spor salonu gibi toplanma amaçlı yapılar.
Eşik değerler tesis tipine, çatı yüksekliğine ve yangın yüküne göre değişir. Doğru değerlendirme için BYKHY ve DIN 18232 referans alınarak proje bazında hesap yapılır; Erdinç Klima saha etüdü ile bu değerlendirmeyi sunar.
Geometrik alan, kapağın açıkken oluşturduğu basit fiziksel açıklıktır. Aerodinamik etkin alan (Aw) ise rüzgâr, açılma açısı, kapak geometrisi ve akış kayıpları hesaba katıldıktan sonra dumanın gerçekte geçirebildiği etkin alandır.
Aw değeri EN 12101-2 standardına göre akredite laboratuvarlarda test edilir ve CE sertifikasında belgelenir. Tipik olarak Aw değeri geometrik alanın %35–65'idir; ucuz veya sertifikasız ürünlerde bu fark çok daha yüksek olabilir. Yangın anında dumanın doğru tahliyesi için tasarımda Aw kullanılması zorunludur, geometrik alan değil.
Gereken toplam Aw, tesisin yapı kullanım sınıfı, yangın yükü, çatı yüksekliği ve duman tabakası kalınlığına göre hesaplanır. BYKHY ve DIN 18232 referansıyla, çatı alanının %0,5 ile %2,5'i arasında bir Aw oranı tipiktir.
Örnek olarak 5.000 m² lojistik depoda, orta risk sınıfı için yaklaşık 50–100 m² toplam Aw gerekir; bu da 12–25 adet 4 m² Aw değerli tahliye kapağı demektir. Kesin sonuç için Aw hesaplama aracımızı kullanabilir veya saha etüdü talep edebilirsiniz.
Doğal SHEV, dumanın termal kaldırma kuvveti (stack effect) ile çatıdan kendiliğinden tahliye olduğu pasif sistemdir; elektrik kesintisinde de çalışır, işletme maliyeti yoktur. Tek katlı veya yüksek tavanlı yapılarda (depo, üretim, AVM atriyumu) tercih edilir.
Mekanik tahliye ise yangın anında devreye giren EN 12101-3 sertifikalı fanlarla aktif olarak duman çekilen sistemdir. Yatay açıklığı sınırlı yapılarda (otopark, tünel, kapalı koridor) ve termal sürüklenme yetersiz olduğunda zorunludur. Çoğu büyük projede iki sistem birlikte kurulur (hibrit).
Evet — bu en verimli çözümdür. Lamilux Smoke Lift gibi kombinasyon ürünler hem doğal aydınlatma sağlar hem yangın anında SHEV görevi görür. Tek çatı açıklığı, çift fonksiyon: ilk yatırım, montaj işçiliği ve çatı izolasyon detaylarında tasarruf demektir.
Sürekli ışık bandı uygulamalarında ise her 6 m'de bir SHEV entegre edilebilir; uniform aydınlık ile yangın güvenliği aynı sistemle sağlanır. BREEAM/LEED kredi kazanımı ek bir avantajdır.
Evet, mevcut binalarda (retrofit) SHEV sistemi kurulabilir. Yenileme projelerinde önce çatı taşıyıcı sistemi statik açıdan değerlendirilir; ardından mevcut açıklıklara uyumlu modüler ürünler (Lamilux CI System gibi) seçilir.
Tipik retrofit süreci: saha etüdü (1–2 gün), proje hesabı ve onayı (1–2 hafta), tedarik (4–8 hafta), montaj (tesis büyüklüğüne göre 3–10 gün). Üretim aksamadan, hafta sonu / vardiya dışı çalışmalarla kurulum mümkündür.
EN 12101-2 ve BYKHY periyodik test zorunluluğu getirir. Önerilen bakım periyodu:
- Aylık görsel kontrol — tesis personeli tarafından (yabancı cisim, korozyon)
- 6 aylık fonksiyonel test — kapakların manuel/otomatik açma testi
- Yıllık tam bakım — yetkili teknik servis (mekanik, elektrik, sensör, yangın santrali entegrasyonu)
- CO₂ tahrikli sistemlerde tüp basınç kontrolü ve dolum (kullanıma göre 2–5 yılda bir)
Erdinç Klima yıllık bakım sözleşmeleri ile periyodik test, raporlama ve yedek parça temini sağlar. Sigortacılık ve resmi denetim açısından bakım kayıtları kritik önem taşır.
SHEV temelde bir yangın güvenliği yatırımıdır ve doğrudan finansal geri dönüş üzerinden değerlendirilmez; tek bir yangın olayında insan hayatı, üretim sürekliliği ve sigorta tazminat farkı yatırımın kat kat üstüne çıkar.
Ancak çift fonksiyonlu (SHEV + günlük havalandırma + cam ışıklık) sistemler için ölçülebilir geri dönüş hesaplanabilir: doğal aydınlatmadan elektrik tasarrufu (yıllık %25–50), mekanik soğutma yükü azalması (%10–18) ve sigorta primlerinde indirim dikkate alındığında, kombinasyon yatırımları tipik olarak 4–8 yılda kendini amorti eder.
Tesisiniz İçin Doğru Sistemi Birlikte Belirleyelim
Saha etüdü, Aw hesabı, sistem önerisi, tedarik ve devreye alma — hepsini tek elden yönetiyoruz. 24 saat içinde teknik dönüş, bağlayıcı değildir.
0216 344 48 19 [email protected] İletişim Sayfası